Przejdź do treści głównej
INF.04Inżynieria Oprogramowania, Bezpieczeństwo i BHP

Wirus komputerowy i Szkodliwe Oprogramowanie

Złośliwy program komputerowy zdolny do samoczynnego powielania się (samoreplikacji) i dołączania swojego kodu do innych plików wykonywalnych, niosący szkodliwy ładunek (payload).

Definicja i rodzaje wirusów

Wirus komputerowy to program, który po uruchomieniu infekuje inne pliki wykonywalne (np. .exe, .dll, skrypty, makra dokumentów) poprzez dopisanie do nich swojego złośliwego kodu, wymagając nosiciela i interakcji użytkownika (np. uruchomienia zainfekowanego pliku).

Fazy cyklu życia wirusa:

  1. Faza uśpienia (Dormant phase): Wirus pozostaje nieaktywny, czekając na określone zdarzenie (np. konkretną datę).
  2. Faza propagacji (Propagation phase): Kopiowanie kodu wirusa do kolejnych programów i nośników danych.
  3. Faza aktywacji (Triggering phase): Warunek wyzwalający zostaje spełniony.
  4. Faza wykonania (Execution phase / Payload): Właściwe działanie szkodliwe (niszczenie plików, kradzież danych, szyfrowanie dysku).

Klasyfikacja złośliwego oprogramowania (Malware):

  • Robak komputerowy (Worm): W przeciwieństwie do wirusa nie potrzebuje nosiciela – rozprzestrzenia się samodzielnie przez luki w sieci komputerowej.
  • Koń trojański (Trojan): Program podszywający się pod pożyteczną aplikację (np. grę, kodek), ukrywający w tle złośliwe funkcje.
  • Ransomware: Szyfruje pliki użytkownika silnym algorytmem (AES/RSA) i żąda okupu za klucz deszyfrujący.
  • Spyware / Adware: Oprogramowanie szpiegujące aktywność lub wyświetlające niechciane reklamy.

Pułapki na egzaminie INF.04:

  • Wirus vs Robak: Wirus wymaga nosiciela (pliku wykonywalnego) i działania użytkownika; Robak rozprzestrzenia się samodzielnie przez sieć.

Chcesz sprawdzić to pojęcie w praktyce?

Przeszukaj pytania z oficjalnych arkuszy CKE powiązane z hasłem Wirus komputerowy i Szkodliwe Oprogramowanie lub rozpocznij trening.