Numer PESEL i Algorytm Weryfikacji

Struktura numeru PESEL

Numer PESEL (Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności) składa się z 11 cyfr w formacie RRMMDDPPPPK:

1. RR (cyfry 1–2): Dwie ostatnie cyfry roku urodzenia.
2. MM (cyfry 3–4): Miesiąc urodzenia ze zakodowanym stuleciem:
   • Lata 1900–1999: miesiąc bez zmian (01 - 12).
   • Lata 2000–2099: dodaje się 20 do miesiąca (21 - 32).
   • Lata 1800–1899: dodaje się 80 (81 - 92).
   • Lata 2100–2199: dodaje się 40 (41 - 52).
   • Lata 2200–2299: dodaje się 60 (61 - 72).
3. DD (cyfry 5–6): Dzień miesiąca (01 - 31).
4. PPPP (cyfry 7–10): Liczba porządkowa serii, w której cyfra 10 oznacza płeć:
   • Cyfry parzyste (0, 2, 4, 6, 8) → Kobieta.
   • Cyfry nieparzyste (1, 3, 5, 7, 9) → Mężczyzna.
5. K (cyfra 11): Cyfra kontrolna.

Algorytm wyznaczania cyfry kontrolnej:

Dla cyfr d₁, d₂, ..., d_10 stosuje się wagi: 1, 3, 7, 9, 1, 3, 7, 9, 1, 3.

S = 1· d₁ + 3· d₂ + 7· d₃ + 9· d₄ + 1· d₅ + 3· d₆ + 7· d₇ + 9· d₈ + 1· d₉ + 3· d_10

Cyfra kontrolna K:

M = S mod 10

K = (10 - M) mod 10

Jeśli reszta M = 0, to K = 0.

public static bool WalidujPesel(string pesel) {
    if (pesel == null || pesel.Length != 11 || !pesel.All(char.IsDigit)) return false;
    int[] wagi = { 1, 3, 7, 9, 1, 3, 7, 9, 1, 3 };
    int suma = 0;
    for (int i = 0; i < 10; i++) {
        suma += (pesel[i] - '0') * wagi[i];
    }
    int cyfraKontrolna = (10 - (suma % 10)) % 10;
    return cyfraKontrolna == (pesel[10] - '0');
}

Pułapki na egzaminie INF.04:

• Kodowanie stuleci: Osoba urodzona 15 maja 2004 roku ma w numerze PESEL cyfry 042515... (miesiąc maj 05 + 20 = 25).
• Płeć: O płci decyduje 10. cyfra (przedostatnia), a nie 11. (która jest sumą kontrolną!).